Kanserle ilgili güncel bilgiler

Merhaba sevgili okurlar. Geçtiğimiz haftalarda Antalya'da 3. Prevantif Onkoloji Sempozyumu düzenlendi. Bu sempozyumda kanserin nedenleri,önlenmesi için yapılması gerekenler anlatıldı. Tabii ki bunun yanında kanser alanındaki diğer çalışmalar, araştırmalar, yeni bilgiler tartışıldı.

Kanser nedenleri arasında sık bahsi geçen genetik faktörlerin tüm kanser vakalarının binde biri olduğu, bunun yanında günlük hayatımızdaki nedenlerin oranlarının daha fazla olduğu belirtildi açıklamalarda. Bu da aslında kanserlerin çoğunun önlenebilir hastalıklar olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu nedenler başlıca;

1-Tütün

2-Diyet/kilo/obezite/fiziksel aktivite

3- Alkol

4-Enfeksiyonlardır.

Bu sempozyumda, geçen hafta köşemizde de değindiğimiz tıpta yanlış bilinen uygulamalar ve bilgiler öne çıktı. Kanserle ilişkili yanlış veya eksik bilgilere dikkat çekildi.

Hayatın her safhasında olduğu gibi sağlıkla ilgili hiçbir konuda da aşırıya kaçılmaması düşüncemiz bu toplantılarda tastiklendi. Özellikle basında çıkan bilimsel olarak kanıtlanmamış birçok bilgi nedeniyle insanlar sağlıklarıyla ilgili hatalar yapmaktadır. Bunlardan biri hastanelerde sık sık bize sorulan vitaminlerdir. İnsanlar avuç avuç vitamin hapı kullanıp her türlü hastalıktan korunacakları düşüncesine sahipler nedense. Halbuki atalarımız bile çoğu zarar azı karar demişler.

Bakın bu konuda Prof. Dr. İsmail Çelik ne diyor:Vitamin takviyesi ve kapsüllerinin kanserden koruma etkisi yoktur aksine kanseri tetiklediğini gösteren çalışmalar mevcuttur.Yiyeceklerle alınan folat kanserden koruyucu etki yaparken hergün yüksek dozda folat vitamin tableti tedavisi ile artmış kanser ve kalp damar hastalığı riski gösterilmiştir.Havucun içinde de bulunan beta-karoten maddesinin fazla alınması, sigara bağımlılarında akciğer kanseri riskini arttırabilmektedir.

Soyanın içindeki kadınlık hormonu olan östrojene benzer maddeler, yüksek dozda alındığında meme ve rahim kanserlerine yol açabilir.Ceviz, fındık,fıstık gibi zararsız olduğu, kolesterol içermediği söylenen yağlı gıdaların (zeytinyağı dahil) çok miktarda alınması şişmanlatır. Şişmanlığın çoğu kanser çeşidini arttırdığı gösterilmiştir.

Yine basında çıkan çeşitli haberlerde insanları paniğe sevkeden, kafaları karıştıran bilgilerin doğruluğunun ispat edilmesi gerekmektedir. Bu konuyla ilgili daha önceki yazılarmızda da belirttiğimiz gibi bilimsel çalışmalar, veriler ve kanıtlar esastır. Bilimsel çalışmalarla desteklenmemiş bilgiler tıp bilimini bağlamaz, bunlar sadece iddiadır ve kanıtlanana kadar şüpheyle yaklaşmak gerekir. Bu sempozyumda bunlarla ilgili düşüncelere de yer verilmiş.

Mesela: domates, brokoli ve lahana gibi gıdaların yüksek miktarlarda tüketilmesinin kanserden koruduğuna dair veriler yeterli değildir.Aspartam ve sakarin gibi yapay tatlandırıcıların kansere neden olduğu bilgisi ispatlanmamıştır. Kahve tüketiminin kansere neden olduğu ve yeşil çayın kanserden koruduğuna dair bilimsel bir bulgu yoktur.Genetiği değiştirilmiş gıdaların, kanser riskini artırdığına dair bilimsel bir bulgu yoktur.Hazır gıdalardaki katkı maddelerinin, uygun oranlarda kaldığı takdirde kanser yapıcı etkisi mevcut değildir.

Günlük yaşantımızda kullandığımız çeşitli maddelerin sağlığımıza etkilerinden önceki yazılarımızda bahsetmiştik. Bu konulara da değinilmiş olan toplantılarda uzmanların şu tavsiyeleri önemlidir.

Yiyecekler ilaç değildir. Hekim tarafından tavsiye edilmediği sürece gıda takviyesinde bulunulmasının ya da beslenme şeklinin değiştirilmesi kesinlikle uygun değildir. Bitkilerin, meyve ve sebzelerin bilinçsiz tüketilmesi yarardan çok zarar verebilir, çeşitli organlarda hasara yol açabilir, kanser dışında başka hastalıklarının oluşmasına zemin hazırlayabilir.

Alkol kanseri tetikler. Az miktarda bile olsa alkol kanserojen etki gösterir. Özellikle sigara ile birlikte kullanıldığında bu etki daha da artar.

Cep telefonu kullanımına bağlı kanser gelişimi konusunda veriler yetersiz olup kullanımının kısıtlanmasına dair bilimsel bir öneri yoktur.

Doğum kontrol hapları ve menopoz sonrası hormon replasman tedavisinin, hem kanser hem de kalp rahatsızlıkları açısından önemli yan etkileri vardır. Bu nedenle kesinlikle doktor tavsiyesi ile alınmalıdır.

Zararlı organizmaları engellemek, kontrol altına almak, ya da zararlarını azaltmak için kullanılan madde ya da maddeleri içeren karışımların (pestisit) kullanımı tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de kontrol altındadır. Halen ülkemizde kullanımda olan pestisitler kanser yapıcı etkileri açısından kontrol altında olan bileşiklerdir. Tüketilen maddenin üzerindeki pestisit kalıntılarının bertarafı için uygun hijyenik önlemler yeterlidir. En önemli risk pestisiti uygulayan kişinin (ülkemizde çiftçi veya yetiştirici) kendisine ve çevresindeki kişilere olmaktadır.

Tütün kullanımı her çeşit kanseri arttırır. Tüm kanserlerin yaklaşık yarısının sebebi tütün ve tütün mamülleri kullanımıdır.Tütün dumanı ana akım ve yan akım olmak üzere ikiye ayrılır. Bir sigaradan ortama saçılan dumanın çok büyük çoğunluğu yan akımdan oluşmaktadır. Bazı kanser yapıcı maddelerin miktarı yan akım dumanda ana akıma göre 10-200 kat daha fazladır.Pasif içicilik de kanser sebebidir. Sigara içmeyenlerde çevresel tütün dumanına maruziyet akciğer ve meme kanseri riskini arttırmaktadır.

Yine bu sempozyumdan çıkardığımız bir sonuç ta hep savunduğumuz, hastalıklara yakalanmadan bunların engellenmesine yönelik çalışmaların önemi idi.

Uzmanların tavsiyelerine göre, kanserden korunmak için şunlara dikkat edilmelidir;

GÜNDE EN AZ 5 PORSİYON MEYVE VE SEBZE İÇEREN, YAĞDAN DÜŞÜK, LİFÇE YÜKSEK DİYETE EK OLARAK KIRMIZI ETİN HAFTADA BİRDEN FAZLA YENMEMESiDİR

Ayrıca alkol ve sigaradan uzak durulmalı, enfeksiyonlar gecikmeden tedavi edilmeli ve yeterli fiziksel aktivitede bulunulmalıdır.

Sağlıcakla kalın...

03.01.2010 - Kemer